Şâhid ile Şehîd

Arapça “ş-h-d” kökünden türeyen “şâhid”, tanık anlamına gelir. Allah’a ve O’nun peygamberine imanımızın tanıklık beyanı olan cümleye “kelime-i şehadet/tanıklık ifadesi” denir. Şehîd ise şâhidin mübalağa formunu ifade eder ve “çok iyi şahit olan, şahitliğinde emîn olan” demektir.  Rabbimizin bir güzel ismi de Eş-Şehîd’dir. O, her zaman ve her yerde hazır ve nazır olarak mutlak şahittir. Şehîd, Kur’an’da çoğunlukla “tanık” anlamında,  bazı âyetlerde Rabbimizin ismi olarak ve bazılarında da “Allah’ın rızasına uygun yaşayan örnek insan” anlamlarında kullanılmıştır.

Canını veren şehîde, neden şahitlikle ilgili bir sıfat verilmiştir? Farklı yorumlar bulunmakla birlikte, “Allah’ın vadettiği nimetleri görüp şahit olması veya kıyamet gününde kendisinden Peygamberimizle birlikte geçmiş ümmetler hakkında şahitlik edecek olması” nedeniyle şehîd denilmiştir.

İngilizce “martyr” ise “inancına tanıklık eden”, özelde ise “dini inancından vazgeçmek yerine isteyerek ölüme maruz kalan” anlamına geliyor. Tarihsel olarak inançları uğrunda canlarını veren ilk Hıristiyanlar için kullanılmıştır. Bu da, Allah’ın dininin farklı coğrafya ve dillerde benzer biçimde anlaşıldığını ve yaşandığını ortaya koyuyor.

Modern dönemde, şehitliğin manevi itibarından yararlanmak için ilgili-ilgisiz herkesi şehit ilan etmek yaygınlaştı. Zamanında bir ünversitenin yemekhane duvarında “Ölüm orucu şehitlerimiz ölümsüzdür” sloganını görünce çok şaşırmış; bunu, örgüt mensuplarının materyalist ideolojinin yetersizliğini oruç, şehit ve ölümsüzlük gibi manevi kavramlarla tamamlama gayreti olarak yorumlamıştım. Uhud Savaşı’nda yaşanan Kuzman Olayı, bize ibretli bir misaldir. Kuzman, savaşta oldukça yararlılık gösterir. Ancak Resulullah, onun cehennemlik olduğunu belirtir. Gerçekten de Kuzman, ağır yaralı bir halde iken, Katâde bin Nûmân “Şehîdliğin mübârek olsun ey Kuzman!” der. Kuzman “Ben kabîlem için savaştım; şehîtlik için değil!” diye cevap verir ve ardından intihar eder.

Dr. Erdinç Tekbaş

05/09/2022

(202)

kez okunmuştur.

(202)

Speak Your Mind

*